DEN ANGLIKANSKE KYRKJA

Church of England 

Ordet anglikansk kjem frå latin og tyder engelsk. Den anglikanske kyrkja er eit uttrykk for den offisielle kyrkja i England.

På 1500-talet skjedde det store endringar innan den kristne kyrkja. Kyrkja i heile Europa hadde til no vore katolsk, med paven som øvste leiar.

Men no vart den katolske lære kritisert av ei rørsle i Tyskland kalla reformasjonen, leia av munken Martin Luther.

Det kom til usemje mellom paven og den engelske kongen, som på den tida var Henrik 8. I 1534 braut han med den katolske kyrkja og kunngjorde sjølvstende for den engelske kyrkja med seg sjølv som øvste leiar.

Seinare vart den engelske kyrkja organisert som ei "reformert statskyrkje", av dotter hans, Elisabeth 1.

Monarken er framleis den øvste leiaren for kyrkja i England. I praksis er det likevel erkebiskopane av York og Canterbury som representerer kyrkja. Biskopen av Canterbury er den overordna, og har rang nest etter dronninga. Biskopane har ei framståande rolle, og vert lytta til i spørsmål både om kyrkja og samfunnet.

På papiret er det Parlamentaret som gir lover for kyrkja, men i praksis har kyrkja nok så stort indre sjølvstende.

Kyrkja er økonomisk uavhengig av staten. Inntektene kjem frå jordeigendommar og aksjar som kyrkja har ått frå gammal tid, og frå frivillige gåver og givarteneste.

Det offisielle namnet til den anglikanske kyrkja er Church of England. På verdsbasis er kyrkja kalla The Angalican Church. Ca 60% av folket i England er medlemmer av denne kyrkja. Kyrkja har 70 millionar medlemmer i 160 land, og den store utbreiinga skriv seg frå kolonitida, då misjonærar og prestar reiste rundt i Det britiske samveldet.

Særpreg ved kyrkja

Bibelen er øvste norma i kyrkja. I spørsmål som gjeld truslære og etikk blir det dessutan også lagt vekt på tradisjonen og fornufta.

To skrifter er særeigne for den anglikanske kyrkja. Det eine heiter: "The 39 Articles of Faith" og tek for seg sentrale delar av læra og debattemne frå då kyrkja vart grunnlagt. Det andre skriftet heiter: "The Book of Common Prayer" og er ei bønebok.

Eit særpreg ved den anglikanske kyrkja er breidda og variasjonen både i gudstenesteform og trusoppfatning. Her er det element frå den høgkyrkjelege og lågkykyrkjelege, frå konservatisme og radikalisme, frå det reformerte og det katolske.

Kyrkja si lære er evangelisk, mens forma, det vil seie bruken av symbol, drakter, bøner og liturgi, er nesten som i den katolske kyrkja.

Læra om at Gud vart menneske i Jesus Kristus, og kom til jorda som eit lite barn, står særleg sentralt, noko som forklarar kvifor jula har ei spesiell tyding som høgtid for anglikanarane.

Den anglikanske kyrkja i Noreg

Den første anglikanske kyrkja i Noreg vart bygd i Kristiania i 1884.

Den anglikanske kyrkja i Noreg har 2000 registrerte medlemmer. Så kjem alle dei som høyrer til kyrkja utan å vere registrerte, slik det er vanleg i heimlandet.

Ikkje alle som går i den anglikanske kyrkja er anglikanarar, men det engelske språket har dei felles. Det er eit døme på kor romsleg den anglikanskje kyrkja er, eller "comprehensive", som ein seier det på engelsk. Den anglikanske kyrkja i Noreg høyrer med til det anglikanske bispedømet i Europa.

Den anglikanske kyrkja har ikkje slike medlemslister som vi har i Noreg. Men alle sokna har lister over dei som har rett til å vere med  velje sokneråd. For å stå på denne lista må ein vere minst 16 år og døypt, bu på staden eller ha møtt jamnt i kyrkjelyden eit halvt år.

I den anglikanske kyrkja blir ein automatisk medlem når ein blir døypt. Sidan kjem opplæringa og konfirmasjonen. Det er vanleg at medlemsskapet varer heile livet.

Tilbake til innhaldsliste!

Innleiing | Bibelhistorie | Kyrkjehistorie | Kyrkjesamfunn | Religionane | Filosofi | Vurdering